POS: Μύθοι και αλήθειες

Από την ερχόμενη Πέμπτη, 27 Ιουλίου, πάνω από 400.000 επαγγελματίες ποικίλων τομέων θα είναι υποχρεωμένοι να έχουν τερματικά αποδοχής καρτών (POS) στις επιχειρήσεις τους. Τραπεζικές πηγές απαντούν σε αριθμό σχετικών ζητημάτων, κάποια από τα οποία αφορούν τον αριθμό των μερών που απαιτούνται μετά την υποβολή αίτησης για εγκατάσταση POS, το αν προλαβαίνουν την προθεσμία όσοι ακολούθησαν την απαιτούμενη διαδικασία για τις τελευταίες μέρες, το κόστος εγκατάστασης του μηχανήματος και το ύψος της χρέωσης των συναλλαγών με POS συγκριτικά με άλλες χώρες της Ευρώπης.

Μύθος 1: Λόγω του μεγάλου αριθμού των επαγγελματικών ομάδων που υποχρεούνται να εγκαταστήσουν POS και επομένως λόγω της μεγάλης ζήτησης, αν κάνω αίτηση τώρα δεν θα προλάβω να έχω POS μέχρι τις 27 Ιουλίου που είναι και η τελευταία προθεσμία.

Αλήθεια 1: Οι τράπεζες έχουν φροντίσει να προετοιμαστούν κατάλληλα για την κάλυψη της αυξημένης ζήτησης. Χαρακτηριστικά, από τους 400.000 περίπου επαγγελματίες που υποχρεούνται να εγκαταστήσουν POS, οι 350.000 και πλέον τα έχουν ήδη εγκαταστήσει στις επιχειρήσεις τους.

Περίπου 30.000 με 40.000 αιτήσεις εκκρεμούν, με περίπου 2.000 να υποβάλλονται καθημερινά. Όπως δηλώνουν τραπεζικά στελέχη, ο αριθμός αυτός μπορεί να διαχειριστεί, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς τις υποδομές και την εμπειρία των υπεύθυνων.

Από την υποβολή της αίτησης μέχρι την εγκατάσταση POS σε μια επιχείρηση απαιτούνται περίπου τρεις με πέντε εργάσιμες μέρες, αρκεί να προσκομιστούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά για το άνοιγμα νέας μερίδας πελάτη και του αντίστοιχου λογαριασμού εξυπηρέτησης.

Μύθος 2: Το κόστος αγοράς ενός τερματικού POS είναι πολύ μεγάλο, ενώ επιπλέον είναι πολύ υψηλές και οι προμήθειες εμπόρου που χρεώνουν οι ελληνικές τράπεζες για την αποδοχή συναλλαγών καρτών

Αλήθεια 2: Ανταγωνισμός και διαφοροποιήσεις ως προς τις προμήθειες που χρεώνονται οι έμποροι για την αποδοχή συναλλαγών είναι δυο χαρακτηριστικά στοιχεία στην εμπορική πολιτική. Σε διάστημα μόλις ενός έτους έχει σημειωθεί περίπου 20% μείωση, με πολλούς να ανέρχονται αρκετά κάτω του 1% και τις προμήθειες να είναι ακόμα χαμηλότερες για μικροσυναλλαγές κόστους 10-20 ευρώ. Οι προμήθειες των ελληνικών τραπεζών είναι από τις πλέον ανταγωνιστικές συγκριτικά με αυτές λοιπών τραπεζών που λειτουργούν σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρά το γεγονός πως οι συναλλαγές με κάρτες στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι λίγο πάνω από το μισό του μέσου όρου της Ευρωζώνης, κάτι που συνεπάγεται μικρότερο αριθμό συναλλαγών, αλλά καλύτερες τιμές για τους ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις της χώρας μας. Είναι πραγματικά δύσκολο να βρεθεί κλάδος της ελληνικής οικονομίας που να έχει προσαρμόσει τόσο γρήγορα προς τα κάτω την τιμολογιακή του πολιτική στην αυξημένη ζήτηση παρεχόμενων υπηρεσιών του.

Πλέον το μηχάνημα POS αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο όσον αφορά τις μεθόδους είσπραξης για μια επιχείρηση και αντιμετωπίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που αντιμετωπίζεται και η αγορά ενός μηχανήματος αναγνώρισης των κατάλληλων προς κυκλοφορία τραπεζογραμματίων (χαρτονομισμάτων) ευρώ για τις εισπράξεις της επιχείρησης με μετρητά.

Οι περισσότερες ελληνικές τράπεζες έχουν συμβληθεί με κατασκευάστριες στο εξωτερικό εταιρείες ή τους αντιπροσώπους τους στην Ελλάδα, με στόχο την εξασφάλιση μιας όσο το δυνατόν καλύτερης έκπτωσης για λογαριασμό των επιχειρήσεων/πελατών τους, με τους οποίους συμβάλλονται προκειμένου να αποδέχονται συναλλαγές καρτών.

Σχετικά με το κόστος που απαιτεί ένα τερματικό POS, αυτό κυμαίνεται από 99 έως 440 ευρώ, με τον τύπο και τη λειτουργικότητά του να αποτελούν τα βασικά κριτήρια. Στην περίπτωση μίσθωσής του, το κόστος κυμαίνεται ετησίως από 50 έως 360 ευρώ, ανάλογα με το μηνιαίο όγκο συναλλαγών και, αντίστοιχα, το ετήσιο κόστος συντήρησης κυμαίνεται μεταξύ 24 και 96 ευρώ.

Επίσης, οι τράπεζες παρέχουν προγράμματα επιβράβευσης με πόντους για τις επιχειρήσεις που ανήκουν στο πελατολόγιό τους, τα οποία λειτουργούν εδώ και μια δεκαετία με τεράστια αναγνωρισιμότητα και αξιοποίηση από τους χρήστες καρτών πληρωμών (π.χ. yellow, go4more, Euroπιστροφή, Alpha Bonus).

Μύθος 3: Είμαι στον Τειρεσία και η τράπεζα απέρριψε την αίτηση μου για εγκατάσταση POS

Αλήθεια 3: Η μη αποδοχή της αίτησης για εγκατάσταση POS δεν αφορά όλους όσοι περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων του Τειρεσία λόγω οφειλών, αλλά περιορίζεται στις εξής κατηγορίες :

1. Επιχειρήσεις με συμβάσεις για αποδοχή καρτών ως μέσο πληρωμής που έχουν δεχτεί καταγγελίες στο παρελθόν, για λόγους που αφορούν την αθέτηση των όρων συμβάσεων διενέργειας των συναλλαγών και την πραγματοποίηση απατηλών συναλλαγών (πχ αποδοχή καρτών που έχουν δηλωθεί ως απολεσθείσες, εικονικές συναλλαγές, αυτοχρηματοδότηση κλπ). Τα δεδομένα των επιχειρήσεων αυτών βρίσκονται στο Σύστημα Καταγγελθεισών Συμβάσεων Επιχειρήσεων της Τειρεσίας και αφορούν γύρω στις 200 επιχειρήσεις. Το εν λόγω αρχείο άρχισε να λειτουργεί το 2006, σε συνέχεια της απόφασης αρ.06/14.02.2006 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Ο χρόνος παραμονής των στοιχείων των επιχειρήσεων στο αρχείο αυτό ορίζεται σε πέντε (5) έτη από την ημερομηνία της καταγγελίας. Μετά την πάροδο αυτού του χρονικού διαστήματος, τα δεδομένα του αρχείου διαγράφονται αυτόματα και ο δικαιούχος επανέρχεται σε καθεστώς κανονικότητας.

2. Επιχειρήσεις οι οποίες έχουν μη εξυπηρετούμενες οφειλές και ανήκουν στην λεγόμενη «μαύρη λίστα» του Τειρεσία (Σύστημα Αθέτησης Υποχρεώσεων για ακάλυπτες επιταγές, απλήρωτες συναλλαγματικές, καταγγελίες δανείων και πιστώσεων κ.λπ). Στις περιπτώσεις αυτές οι τράπεζες αξιοποιούν τα διαθέσιμα στοιχεία και κρίνουν κατά περίπτωση αν ο επαγγελματίας που έκανε την αίτηση μπορεί να θεωρηθεί φερέγγυος. Για παράδειγμα, αν υπάρχει μία μη εξυπηρετούμενη οφειλή της τάξεως των 1.500 ευρώ και η γενική εικόνα της επιχείρησης κρίνεται κατά τα άλλα ικανοποιητική, υπάρχει η πιθανότητα να εγκριθεί η εγκατάσταση POS, καθώς η τράπεζα κρίνει ότι η συγκεκριμένη συνεργασία δεν της δημιουργεί πιστωτικό κίνδυνο. Σημειώνεται ότι ο έλεγχος αυτός γίνεται για λόγους προστασίας των συναλλαγών με κάρτες και είναι αυτονόητος στο πλαίσιο εκτίμησης της φερεγγυότητας των επιχειρήσεων.

Επομένως, ακόμα και αν κάποιος εμφανίζεται στον Τειρεσία, αλλά είτε βρίσκεται στην λεγόμενη «λευκή λίστα» (Σύστημα Συγκέντρωσης Χορηγήσεων) που περιλαμβάνει τις οφειλές που εξυπηρετούνται κανονικά, είτε βρίσκεται στην «μαύρη λίστα», αλλά κρίνεται από την τράπεζα φερέγγυος, τότε μπορεί να εγκαταστήσει POS, αλλά ο έλεγχος που πρέπει να κάνει η Τράπεζα σε σχέση με τον πιστωτικό κίνδυνο που αναλαμβάνει η ίδια αλλά και για την εξασφάλιση της ομαλότητας των συναλλαγών διαρκεί περισσότερο και ενδέχεται να οδηγήσει και σε απόρριψη του αιτήματος.

Μύθος 4: Το Δημόσιο έχει κατασχέσει τους λογαριασμούς μου και επομένως δεν μπορώ να κάνω αίτηση για εγκατάσταση POS

Αλήθεια 4: Σε περίπτωση κατάσχεσης λογαριασμών από φορείς του Δημοσίου (εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, δήμους, κ.λπ), η τράπεζα ή οποιοσδήποτε άλλος πάροχος υπηρεσιών αποδοχής καρτών (π.χ. η Viva) οφείλουν να δεσμεύσουν τους λογαριασμούς της επιχείρησης και να αποδώσουν τα ποσά των συναλλαγών στο Δημόσιο μέχρι να εξοφληθεί η σχετική υποχρέωση. Αυτό σημαίνει πως η εγκατάσταση τερματικού POS κρίνεται δύσκολη, διότι η ολοκλήρωση των συναλλαγών θα παραμδείνει δυσχερής.

Ο ενδιαφερόμενος ενδείκνυται να ρυθμίσει τις οφειλές του προς τους δανειστές του Δημοσίου, προκειμένου να είναι σε θέση να εξασφαλίσει την άρση της κατάσχεσης. Η ενδιαφερόμενη επιχείρηση συνειδητοποιεί το πρόβλημα που υπάρχει όταν ζητήσει POS από την τράπεζα, αλλά πρόκειται για ζήτημα που δεν μπορεί να λυθεί από την τράπεζα. Είναι κάτι αντίστοιχο, θα μπορούσε να πει κανείς, με μια αίτηση δανείου. Όταν κάποιος θέλει να πάρει δάνειο από την τράπεζα πρέπει να προσκομίσει πιστοποιητικό φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας. Αυτή η υποχρέωση υπάρχει εδώ και χρόνια. Η οικονομία λειτουργεί σφαιρικά και η τράπεζα είναι υποχρεωμένη να ακολουθεί τους κανόνες.

Μύθος 5: Έχω κάνει αίτηση για ένταξη στον ν. 3869/2010 (ν. Κατσέλη) και επομένως δεν δικαιούμαι να κάνω αίτηση για εγκατάσταση POS

Αλήθεια 5: Στις ρυθμίσεις του ν. 3869/2010 υπάγονται τα φυσικά πρόσωπα που δε διαθέτουν πτωχευτική ικανότητα, συμπεριλαμβανομέων των ελεύθερων επαγγελματιών και των μικροεμπόρων (π.χ. μοδίστρα, υπαίθριος μικροπωλητής σε πάγκους, αγορές και πανηγύρια, πλανόδιος λαχειοπώλης κ.λπ). Συνεπώς, δεν αφορά όλες τις κατηγορίες επιχειρήσεων που υποχρεούνται να εγκαταστήσουν POS.

Το γεγονός πως κάποιος ελεύθερος επαγγελματίας ή μικροέμπορος έχει υποβάλει αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο για τη ρύθμιση των οφειλών του και απαλλαγή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν. 3869/2010, δεν συνιστά τον αποκλειστικό λόγο απόρριψης της αίτησής του για POS από την τράπεζα. Αυτό που κρίνει είναι η συνολικότερη φερεγγυότητα του αιτούντος, η μη εισαγωγή πιστωτικού κινδύνου και η μη καταγραφή του στο αρχείο καταγγελθεισών συμβάσεων. Εάν η τράπεζα αγνοήσει τα διαθέσιμα στοιχεία για τον πελάτη, δεν δείχνει την αναγκαία υπευθυνότητα και κινείται εκτός εποπτικού πλαισίου.

 

Μύθος 6: Λόγω της φύσης του επαγγέλματός μου οι συναλλαγές που θα κάνω με κάρτες δεν θα είναι συχνές. Επομένως, η τράπεζα ενδέχεται να αρνηθεί να μου εγκαταστήσει τερματικό POS ή ενδεχομένως να επιβάλλει μεγαλύτερες χρεώσεις

Αλήθεια 6: Εκ του νόμου δεν προκύπτει υποχρέωση των τραπεζών να εγκαταστήσουν POS σε όλους τους αιτούντες, αν και ο μικρός αριθμός συναλλαγών δεν αποτελεί για τις τράπεζες ανασταλτικό παράγοντα για μη εγκατάσταση POS σε ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις.

Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις επιχειρήσεων με μικρό τζίρο (όπως π.χ. περίπτερα και καπνικά είδη) και επαγγελματιών που δεν χρησιμοποιούν συχνά κάρτες για τις συναλλαγές τους (π.χ. δικηγόροι), έχουν ήδη υπογραφεί συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των τραπεζών και των φορέων εκπροσώπησής τους, τόσο για την αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση των συγκεκριμένων επαγγελματικών κατηγοριών όσο και για την εξασφάλιση χαμηλότερων χρεώσεων για τα μέλη τους.

Μύθος 7: Η τράπεζα απέρριψε την αίτηση μου για εγκατάσταση POS, χωρίς να συντρέχει ουσιαστικός λόγος

Αλήθεια 7: Αν κάποιος επαγγελματίας κρίνει ότι η τράπεζα αναιτιολόγητα απέρριψε την αίτησή του για εγκατάσταση συσκευής POS, έχει τη δυνατότητα να απευθυνθεί στις υπηρεσίες διαχείρισης παραπόνων της κάθε τράπεζας, καθώς και στο Μεσολαβητή Τραπεζικών και Επενδυτικών Υπηρεσιών (ΜΤΕΥ – Ombudsman). Ο ΜΤΕΥ εξετάζει αμερόληπτα και δωρεάν διαφορές που σχετίζονται με την παροχή τραπεζικών και επενδυτικών προϊόντων και υπηρεσιών από τράπεζες και επενδυτικές εταιρίες εγκατεστημένες στην Ελλάδα, προς ιδιώτες και επιχειρήσεις (με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 1 εκατ. ευρώ) και μεσολαβεί με σκοπό την εξωδικαστική επίλυσή τους.

Μύθος 8: Δεν ανήκω σε κάποια από τις 85 επαγγελματικές κατηγορίες οι οποίες υποχρεούνται από τον νόμο 4446/2016 να εγκαταστήσουν POS έως 27 Ιουλίου 2017, επομένως δεν μπορώ να υποβάλω τη σχετική αίτηση

Αλήθεια 8: Όλες οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες, ακόμα και αν δεν υποχρεούνται από τον νόμο, έχουν το δικαίωμα να υποβάλλουν αίτηση για εγκατάσταση τερματικού POS, κάτι που ίσχυε και πριν την εφαρμογή του ν. 4446/2016.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να τονιστεί ότι στο σύνολο των 130.000 και πλέον αιτήσεων που έγιναν από την 1η Ιανουαρίου έως και την 30η Ιουνίου 2017 έχουν απορριφθεί συνολικά μόλις 1.800 αιτήσεις, αριθμός που αναλογεί στο 1,4%, ενώ πιθανό είναι κάποιες από αυτές τις απορριφθείσες αιτήσεις να έχουν μετρηθεί ως απορριπτικές για δύο ή τρεις φορές (σε περίπτωση απόρριψης από δυο ή τρεις τράπεζες).

Μύθος 9: Ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα σε μία συναλλαγή και την εμφάνιση του ποσού στον λογαριασμό μου είναι πολύ μεγάλος, ειδικά όταν μεσολαβεί σαββατοκύριακο.

Αλήθεια 9: Η εκκαθάριση των συναλλαγών με κάρτες πληρωμών, τόσο ελληνικών όσο και ξένων, πραγματοποιείαι με πίστωση του λογαριασμού της επιχείρησης σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη σχετική σύμβαση. Στις περισσότερες περιπτώσεις η πίστωση του λογαριασμού σας γίνεται την επόμενη εργάσιμη ημέρα από την ημερομηνία αποστολής της συναλλαγής προς επεξεργασία στην τράπεζα με την οποία συνεργάζεστε, οπότε και ολοκληρώνεται η εκκαθάρισή της και η αυθημερόν πίστωση του λογαριασμού σας.

Μύθος 10: Στην πραγματικότητα για τον επιχειρηματία ή τον ελεύθερο επαγγελματία δεν υπάρχει κανένα όφελος από την εγκατάσταση POS. Κερδισμένο είναι μόνο το Δημόσιο που με αυτό τον τρόπο ελέγχει τη φοροδιαφυγή και οι τράπεζες που εισπράττουν τη σχετική προμήθεια

Αλήθεια 10: Η αποδοχή καρτών είναι πλέον απαραίτητη για την εξυπηρέτηση της πελατείας και των εισπράξεων οποιασδήποτε επιχείρησης. Σε αυτό έπαιξε καθοριστικό ρόλο η εφαρμογή των capital controls, καθώς κατέστησε την πληρωμή με κάρτα μια ρύθμιση που απαιτούν οι πελάτες, οι οποίοι επιπλέον απαλλάσσονται από την υποχρέωση συλλογής αποδείξεων. Τους πελάτες δεν τους ενδιαφέρει απαραίτητα η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής ή η ενίσχυση των εσόδων των τραπεζώ΄ν, αλλά η χρήση ενός σύγχρονου και ασφαλή τρόπου πληρωμής των αγορών τους που είναι ασφαλέστερος και από τα μετρητά, ιδίως όταν το ποσό αναλήψεων είναι περιορισμένο. Η απόρριψη καρτών από μια επιχείρηση, ανεξαρτήτως μεγέθους, είναι πλέον η εξαίρεση και όχι ο κανόνας.

Πλέον η αγορά με κάρτες προτιμάται από την πλειοψηφία των Ελλήνων. Από 13 συναλλαγές ανά κάτοικο το 2015 (ευρωζώνη: 87 συναλλαγές ανά κάτοικο) εκτιμάται πως οι συναλλαγές του 2017 θα φτάσουν τις 60, δηλαδή από 144 εκ. πληρωμές με κάρτες το 2015 σε περισσότερες από 620 εκ. το 2017. Εάν σε αυτά τα νούμερα προστεθούν και οι πληρωμές με μεταφορές πίστωσης (εμβάσματα), δηλαδή με χρώση τραπεζικού λογαριασμού, τότε πράγματι πρόκειται για σταδιακή προσέγγιση του μέσου όρου ηλεκτρονικών πληρωμών της ευρωζώνης (215-225 ανά κάτοικο).

Επιπλέον, η αύξηση χρήσης των καρτών πληρωμών σημαίνει μια σημαντική μείωση του κόστους διαχείρισης των μετρητών από τους εμπόρους (π.χ διαχείριση κερμάτων, κόστος χρηματαποστολών, απώλειες από ληστείες, διαχείριση ακατάλληλων προς κυκλοφορία χαρτονομισμάτων, χρόνος εξυπηρέτησης πελατών κ.λπ), που με βάση τη διεθνή εμπειρία, σε πολλές περιπτώσεις υπερκαλύπτουν την προμήθεια αποδοχής συναλλαγών καρτών πληρωμών. Το ετήσιο κόστος διαχείρισης μετρητών στην Ελλάδα εκτιμάται ότι ανέρχεται στο 1,5% με 2% του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων, δηλαδή περίπου 3 με 4 δισ. ευρώ.

a7712e2f91c841f0eb079475d9cb6680fa650add