Αξιολόγηση Μαθητή – Εκπαιδευτική Αξιολόγηση ΑΣΠΑΙΤΕ
Η περιγραφική αξιολόγηση μαθητή/τριας.
Οι ρουμπρίκες αξιολόγησης. Δομικά στοιχεία, είδη, σχεδιασμός, λογισμικά.
▪ Η αυτοαξιολόγηση μαθητή/τριας. Προσδιορισμός της έννοιας, φάσεις & τεχνικές ανάπτυξης, λογισμικά σχεδιασμού τεστ αυτοαξιολόγησης.
▪ Η ετεροαξιολόγηση
Η περιγραφική αξιολόγηση
Η περιγραφική αξιολόγηση αναφέρεται στην περιγραφή, με ποιοτικούς όρους, της προόδου κάθε μαθητή/τριας ξεχωριστά, σε πολλαπλές εκφάνσεις της μαθησιακής διαδικασίας (γνωστικές συναισθηματικές, ψυχοκινητικές), αναδεικνύοντας τα σημεία που έχουν κατακτηθεί και τα σημεία προς βελτίωση
Βασικές αρχές:
➢ Καθορισμός κριτηρίων αξιολόγησης.
➢ Ποικιλία μεθόδων για τη συλλογή των αξιολογικών δεδομένων.
➢ Συμμετοχή των μαθητών/τριών στην αξιολογική διαδικασία, π.χ. καθορισμός προσωπικών κριτηρίων, αυτοαξιολόγηση, κ.ά.
➢ Συνεργασία με τους/τις άλλους/-ες εκπαιδευτικούς, για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας και πληρότητας της αξιολόγησης.
Οι ρουμπρίκες
Μια κλίμακα βασισμένη σε περιγραφικές λέξεις ή φράσεις που αφορούν το επίπεδο της επίδοσης των μαθητών
Δομικά στοιχεία της ρουμπρίκας
1. Τα κριτήρια αξιολόγησης (criteria), δηλαδή ως προς τι θα αξιολογηθεί ο/η μαθητής/τρια
2. Τα επίπεδα ποιότητας (standards) ή κλίμακα π.χ. άριστο, πολύ καλό, μέτριο, κ.λπ.
3. Την περιγραφή των επιπέδων, περιλαμβάνει την αναμενόμενη συμπεριφορά/ επίδοση.
4. Η κλίμακα βαθμολογίας/αριθμητική κλίμακα (numeric scale) που χρησιμοποιείται σύμφωνα με τα επίπεδα επίδοσης.
Ολιστικές ρουμπρίκες:
▪ Αξιολογούν συνολικά την ποιότητα, π.χ. ενός γραπτού, μιας εργασίας.
Αναλυτικές ρουμπρίκες:
▪ Αξιολογούν επιμέρους πτυχές ή άξονες π.χ. ενός γραπτού.
Χαρακτηριστικά αποτελεσματικής ρουμπρίκας
➢ Περιέχει 4 ή 5 σαφώς καθορισμένα κριτήρια αξιολόγησης. Μπορούν να καταγράφονται είτε με μια λέξη είτε με πρόταση.
➢ Στην περιγραφή των επιπέδων περιλαμβάνονται συγκεκριμένα σημεία που αξιολογούνται, άμεσα παρατηρήσιμα, π.χ. συγκεκριμένες ενέργειες, χαρακτηριστικά, ιδιότητες, συμπεριφορά.
➢ Είναι περισσότερο εύκολο να βασίζεται η κλίμακα βαθμολογίας στις 100/200 μονάδες.
➢ Περιλαμβάνει χώρο για σχόλια, π.χ. τι χρειάζεται να βελτιώσει ο/η μαθητή/τρια, κ.ά.
Κατάλογος ελέγχου:
Περιλαμβάνει έναν κατάλογο ενεργειών ή περιγραφών και σημειώνεται αν υπάρχουν ή δεν υπάρχουν στη διαδικασία ή στο προϊόν π.χ. στην εργασία ενός/μιας μαθητή/τριας ή στην εκτέλεση ενός έργου
Κλίμακες αξιολόγησης:
Είναι όπως οι κλίμακες ελέγχου με διαβάθμιση. Η διαβάθμιση είναι καλύτερα να αποδίδεται περιγραφικά και όχι αριθμητικά, για να αποφεύγεται η υποκειμενικότητα.
Η αυτοαξιολόγηση μαθητή
Οι μαθητές/τριες αξιολογούν την επίδοση τους και την πορεία τους στη μαθησιακή διαδικασία.
▪ Αποτελεί μεταγνωστικό εργαλείο και εργαλείο μάθησης.
▪ Ενεργός συμμετοχή των μαθητών/τριών στη διαδικασία της αξιολόγησης.
▪ Ενδυναμώνει τα εσωτερικά κίνητρα για μάθηση.
▪ Προϋπόθεση για την εφαρμογή είναι η εξοικείωση των μαθητών/τριών με τους μαθησιακούς στόχους και τα κριτήρια αξιολόγησης.
▪ Αναπτύσσει την αυτογνωσία των μαθητών/τριών.
▪ Για την αποφυγή της υπερεκτίμησης των επιδόσεων από τους/τις μαθητές/τριες προτείνεται και η αξιολόγηση και από τον/την εκπαιδευτικό (ισχύει ο μέσος όρος των δύο βαθμολογιών, – συν-αξιολόγηση)
Η ετεροαξιολόγηση
Η διαδικασία κατά την οποία οι μαθητές και οι μαθήτριες αξιολογούν την εργασία των συμμαθητών και των συμμαθητριών τους, ενώ η δική τους εργασία αξιολογείται από τους συμμαθητές και από τις συμμαθήτριές τους
➢ Εργαλείο μάθησης, αυτογνωσίας, ανατροφοδότησης και αυτορρύθμισης.
➢ Είναι αναστοχαστική διαδικασία για τους/τις μαθητές/τριες που την εφαρμόζουν, για τη δική τους μαθησιακή πορεία.
➢ Αναπτύσσει τις μεταγνωστικές δεξιότητες των μαθητών/τριών και την κριτική σκέψη.
➢ Αναπτύσσει την αυτογνωσία.
Τρόποι βαθμολόγησης των τεστ αντικειμενικού τύπου
Οι ερωτήσεις κλειστού τύπου λαμβάνουν λιγότερες μονάδες από τις ερωτήσεις ανοιχτού τύπου (περιορισμένης απάντησης και τύπου έκθεσης). Οι ερωτήσεις ανοιχτού τύπου βαθμολογούνται με ανάλογη διαβάθμιση (περισσότερες μονάδες η τύπου έκθεσης)
Στις ερωτήσεις διχοτομικού τύπου, π.χ. πολλαπλής επιλογής, διαζευκτικής απάντησης, συμπλήρωσης κενού, σύντομης απάντησης με μια λέξη ή φράση, δίνεται 0 βαθμός για το λάθος ή την απουσία απάντησης και 1 μονάδα για τη σωστή απάντηση (προτείνεται η αποφυγή της αρνητικής βαθμολόγησης π.χ. -1)
Η ερμηνεία των βαθμών
Οι βαθμοί έχουν σχετική αξία, π.χ. δύο μαθητές/τριες που έχουν τον ίδιο βαθμό δεν σημαίνει ότι έχουν κατακτήσει τις ίδιες γνώσεις και δεξιότητες.
Υπάρχει υποκειμενικότητα στην κατανόηση της αριθμητικής βαθμολογίας, όπως και της αλφαβητικής αξιολόγησης, π.χ. Α, Β, Γ.
Η επίδοση σχετίζεται με παράγοντες του πλαισίου, π.χ. συνθήκες περιβάλλοντος, φυσική κατάσταση αξιολογούμενων
Η επίδοση σχετίζεται με τη συγκεκριμένη στιγμή που αξιολογήθηκε ο/η μαθητής/τρια, μπορεί να αλλάξει.
Πρέπει να αναζητούνται τα αίτια της μη ικανοποιητικής επίδοσης, για να γίνει σωστά η ερμηνεία.
